DESASFALTANDO NO SAN VALENTÍN

(Detalle de “Romeo e Xulieta” de Anselm Feuerbach.

De cando o amor se movía por corredoiras)

Para ver o orixinal, preme na seguinte ligazón:

"Romeo e Xulieta" 

DA CONTRIBUCIÓN DAS CORREDOIRAS AOS CAMPOS SEMÁNTICOS DOS XOGOS TRADICIONAIS E DA MERDA DE TROMPOS QUE FAN AGORA

     Gardo algúns dos meus trompos, cos que xogaba de cativo, nunha furna cúbica de cristal con base de castiñeiro. Na escolma procurei como Noé, se non unha parella de cada especie, si polo menos un individuo. Unha pulguiña á que dificilmente se lle podía envolver o cordel; unha panoia de rotación oscilante, de tan desproporcionado que é o seu tamaño; un con forma de pera, outro de ceboliña, a miña favorita… Xuntabámonos varios nunha corredoira, co tacón do zapato trazabamos dous círculos concéntricos de radio ben diferente e a xogar. O obxectivo consistía en conseguir que o teu picase con saña os dos rivais coma Don Quixote nos foles de viño. Isto denominábase chichada, apocopado en chicha. Outros contactos posibles carecían de validez: madeira contra madeira, alias mazarocada ou agarimosamente mazaroca ou na croca, pois claro, crocada… A condición indispensable, caso de non haber chicha, era que dese polo menos un par de xiros no redondel de fóra. Do contrario, apandaba no de dentro até que, a base de impactos, conseguisen sacalo. Moita ciencia encirraban aquelas puntas, semellantes a tacóns de agulla, que se cambiaban e afiaban para furar máis e danzar menos. De aí que non se tirasen no asfalto. Á marxe de que saltaricaba coma o defuntiño líder de Boney M., o metal penetraba no trompo co risco de acabar por fendelo. Permitíase, lembro, unha pinturiña que lles dese cor e vida pero nada de tunealo con verniz, como locen os meus agora por aquilo da conservación. Porén, a mellor defensa constituíaa a propia madeira. A de setín* non era mala, non. Pero nin comparación coa de buxo. Coma a dos cabaliños. Dura coma a estatua de Cela en Padrón. O buxo é tan forte que afunde na auga, dicían os rapaces daquela. Eu tirei o de buxo de meu irmán ao río e vinme negro para recuperalo! Se noutros lares lles chaman buxainas...!

     Esta mañá merqueille un ao sobriño de Valeria. Nun quiosco. De piñeiro. Non tardará en podrecer. Punta redondeada. Na terra non baila. Nada. No cemento, si. Moito. Tanto que aburre. Tento ensinarlle a botalo pero aínda non lle colleu o xeito. Mira como dá voltas. Como se ollase hipnotizado o centrifugado da lavadora.

* Falsa acacia ou Robinia.

AS BICICLETAS SON PARA OS GUETTOS

     Hainos que sempre levan as de perder. Parias que ocupan o derradeiro chanzo da escala social, fitoplancto na cadea trófica, o “h” na escrita... Invisibles, diminutos. Mudos. Mais, en calquera caso, resignadamente pacientes. Esta regra (non podía ser doutro xeito) contempla excepcións, na forma de leis da física. Dado que a presión é inversamente proporcional ao volume, cando se lles preme moito os globos pode ocorrer que estouren. Un alzamento proletario, unha evolución cara ao xigantismo fomentado por un choque planetario cun meteorito, unha revisión da normativa ortográfica que os reivindique... Unha vez rebentados, as cousas non tardan en volver ao rego. Cambialo todo para non trocar nada. Os novos xerifaltes cébanse igual cos pobres, o peixe grande acaba no bandullo do home pequeno e, das letras máis caladas, non se lembra nin Deus, antes Xehová con “h” intercalado.

     O expoñente claro no mundo das corredoiras e das estradas constitúeno os ciclistas. Naquelas, até ben entrada a época do mountain bike, só se lles permitía o acceso baixo a súa propia responsabilidade. A ver quen era o guapo que se metía por elas cunha bicicleta. Podías pinchar, caer nunha poza, poñerte de lama até as orellas... En principio, cando se optou por enchoupar até o último camiño de piche como sublime expresión do progreso, albiscaron un raio de esperanza. Vías en condicións polas que circular! Siiiiii! Por fin! Xa. Pero se o asfalto substituíu os pedregais, tamén os carros mudaron en coches. Ademais, gáñanlle en repugnantes. Que necesidade terán de alterar o teu tranquilo pedalear coa bucina avisándote da súa presenza, se ti andas con coidado, ti, piollo, ti que transitas pola túa man sen meterte con ninguén? Nunca sentiches a roda dun vehículo pegadiña á túa para que apartes? Nin a sensación de seguridade que transmite a gabia da túa dereita cando escoitas un motor ruxindo detrás do asento en contrapunto co que sucedería se te esnafrases á esquerda? Todo por non agardar dez segundos, nove, oito, a que remate a liña continua ou a que pase o camión que vén en sentido contrario. E se intentas defenderte paseando cun compañeiro facendo vulto en paralelo? Horror! Malia todo, concíbese algo peor. A traizón: ser respectuoso co ciclista até o momento legal e conveniente para adiantar. Porque os condutores aos que precedes non practican a virtude do santo Xob coma un paria, o fitoplancto e o “h”, ou si?

     Menos mal que sempre nos quedan os políticos. Ai, eses dirixentes! Cabezas pensantes con rodiñas internas (parece que as oio renxer) capaces de esquematizar os problemas, de sintetizalos, de clasificalos e ordenalos, para finalmente atopar unha solución. Unha sentenza. Algo que poidas incluír nun discurso como Berlanga coa palabra austrohúngaro nas súas películas. Acaso nunca oíches aquilo de “cómpre dotalos dun espazo propio”?. E serve tanto para un ghetto, como para un zoolóxico ou un dicionario. Para que alí poidan exercer o seu dereito... á miseria... a ser primeiro prato dunha balea... á h-onra. Onde non estorben.

     No caso dos ciclistas, o invento recibiu o nome de carril bici. Velaí un exemplo ilustrativo de como se promove o emprego do piñón e da biela en Galicia.

LOBOS NAS CORREDOIRAS. LOBOS NAS ESTRADAS

     De neno tiña un pesadelo recorrente. Ou, para sermos exactos, un remate que se repetía. O empezo daba igual. De feito, por máis que o intento, non lembro ningún en concreto. Situacións intranscendentes, supoño, de aparente calma e normalidade, desas que ao espertar nunca recordas. De súpeto, unha imaxe. Un animal. Un Lobo. E abría os ollos. Pasados uns días, e así durante moitos meses, anos se cadra, perdida a noción do tempo na infancia, reaparecía. Ignoro que podía suxestionarme daquel xeito, o medo, se tal era a causa, que se manifestaba na forma de becho. Só me acordo, iso si, da derradeira noite na que a Fera se presentou. A única na que o soño non se interrompeu. Coñezo o sitio daquel encontro ou cando menos identifícoo cun lugar real, aínda que no meu pesadelo aparecía lixeiramente modificado, cuns muros de pedra do alto dun home delimitando un camiño de carros, hoxe asfaltado. Ao fondo, El. Fronte a fronte. E vaia tunda levou, Mundinho, vaia tunda! Non me estraña que non volvese máis.

     Durante lustros, descontando películas, reportaxes e reservas naturais, aqueles foron os contactos máis directos que mantiven co lobo. Até que nunha ocasión me crucei con El. Antes da alborada. Conducindo. Dirixíame cara ao traballo. Só o revirado daquel tramo evitaba que deixase caer as pálpebras dunha vez por todas. Daquela, a piques de chegar a unha curva, un pelello prateado saíu da escuridade para atravesar a estrada dun lado ao outro e perderse de novo na noite. Sei que non me engano. Que non me confundo. Que non era un can abichado. Pero no choio, nin Mundinho, nin Valeria, nin Ramires cren a miña historia. Din que alí non os hai.

     Resulta curioso comprobar de que maneira tan diferente reaccionan as persoas coa idade. De cativo abres os ollos para atoparte coa realidade. De adulto prefires pechalos para non vela.

(Detalle do cadro “O espertar da primavera” -tamén coñecido como “A perda da virxindade”- de Paul Gauguin en versión libre. Obsérvese como o xenial pintor simboliza a perversidade co lobo e remárcaa coa presenza da corredoira en segundo plano)

Para ver o orixinal, preme na seguinte ligazón:
"A perda da virxindade"