1 de abr. de 2011

DA VACA DE PANTOMIMA COMO ENTREMÉS NO QUE SE DISTINGUE UNHA HIPÓTESE DUNHA TEORÍA E DA IRREFUTABILIDADE DAS LEIS DA NATUREZA



PERSONAXES:

          FLÔRIÁN, sobriño de Valeria.

          NUNO CAPUCHO, amigo da súa tía.

          A VACA, animal metafórico.

     A acción transcorre en Galicia, na casa de Valeria. Nuno axuda a Florián cos seus deberes de física e química.

-o-

ACTO PRIMEIRO (E DERRADEIRO)

ESCENA I (E ÚNICA)

     Flôrián.- Que é unha hipótese?

     Nuno Capucho.- ...

     Flôrián.- En que se diferenza dunha teoría?

     Nuno.- ...

     Flôrián.- E dunha lei?

     Nuno.- (cos dedos furabolos e matapiollos da súa zurda frega por debaixo da ponte das gafas en clara actitude de pensamento profundo até que, por fin, se lle acende unha lámpada) Conteiche algunha vez a historia da casa da vaca?

     Flôrián.- (nega coa cabeza) Non.

     Nuno.- Hai anos, por motivos estritamente profesionais (chíscalle un ollo a Flôrián), víame na obriga de realizar certo traxecto por estrada a Santiago. Unha mañá, quedei atrapado nun xigantesco atasco. Colidiran dous quilómetros máis adiante unha furgoneta de reparto de pipas de xirasol a granel cun camión de galiñas que non respectara un stop. Como te podes imaxinar, as pitas puxéronse coma o quico

(N. do A.: neste intre, dado que o auditorio carece da sagacidade suficiente para comprender o hábil xogo de palabras, os infiltrados da compañía nas filas 3, 5 e 6 disimulan con risas contaxiosas).

     Nuno.- (prosegue) Total, que carrexaron nelas, de volta ás gaiolas, durante un par de horas. Daquela, durante a agarda, fixeime nela.

     Flôrián.- No que?

     Nuno.- Na vaca. (escóitase un “TACHÁN” de suspense). Unha suíza. Pinta, por suposto. Desas que, co Photoshop e o bote de pintura violeta, venden chocolate a esgalla. Fermosa. Leiteira, de seguro, a xulgar polo tamaño do ubre. Dispuña dunha ampla zona na que pacer diante da casa, un chalé de recente construción, cousa que certamente me sorprendeu. Pero algo máis raro aínda chamou a miña atención: permanecía absolutamente perena, sen mover nin o rabo para espantar as moscas. Coa cabeza ergueita, semellaba pasmada nun punto perdido no infinito. Xesús, (sobreactuando), era unha vaca de pantomima! Que magnífica reprodución dun bóvido ruminante! Mais, que facía alí?



     Flôrián.- Nuno...

     Nuno.- (orgulloso dos súa sabedoría xeográfica) Se o parque do Pasatempo de Betanzos o preside un león de pedra, por que á entrada de Compostela non pode haber un chalé cunha vaca falsa?

     Flôrián.- (lacónico) O que ti digas...

     Nuno.- Ben, obviamente desde aquela sempre desviaba a vista cara a aquel lugar e, curiosamente, achábaa cada mañá nunha esquina diferente da finca e coa herba segada coma polo mellor dos xardineiros dun estadio de fútbol. Pero como? (excedéndose de novo na súa actuación) Se era de mentira! De aí que elaborase unha hipótese: o animal cobraba vida e alimentábase pola noite e, coa chegada da alborada simplemente se detiña para que o admirasen. Non importa que che pareza que carece de sentido. O fundamental dunha hipótese é que funcione e que achegue unha explicación para unha realidade até ese intre indescifrable.

     Flôrián.- (irónico) Por que non cabe a posibilidade de que os propietarios se preocupasen de movela, claro...

     Nuno.- Boa observación! Tamén o pensei, pero o tempo pasaba e nunca conseguín albiscar os donos, como tampouco logrei que alguén me dese outro razoamento que cadrase mellor có meu con aquela situación. Así, (vitorioso) o calendario e a ausencia de contradicións transforman unha hipótese coma a miña nunha teoría.

     Flôrián.- (resignado) Ti gañas. Réndome. Pero onde deixaches a lei no teu conto?

     Nuno.- Aí quería chegar! Unha mañá boteina en falta. Desaparecera. Sen deixar rastro. E, sen ela, a herba medraba agora vizosa coma nun extenso prado de Nebraska.

     Flôrián.- Non contestaches á miña pregunta.

     Nuno.- Está claro! A vaca morrera. É lei de vida.


FIN



     Infiltrados das filas 3, 5 e 6.- (aplaudindo) Bravo! Bravíííííísimo! Outra, outra!


22 de mar. de 2011

DE COMO NON HAI QUE TOMARSE EN SERIO O NOME DOS BLOGUES ESPECIALMENTE SE FALAMOS DE “DESASFALTANDO CORREDOIRAS”


     Prezado amigo,

     Compañeiro. Colega. Irmán. Crack. Grazas de todo corazón polo teu apoio. De seguro, comprendes a fonda satisfacción que se apoderou de min ao saber, por fin, que non son o único que está farto de tanto piche e de tanta estrada inútil. A túa actitude demostra que os meus laios expresados a través do teclado do ordenador non navegan nos mares da soidade, senón que constitúen a manifestación dun sentimento que medra alén das catro esquinas da pantalla e o scroll do blogue.

     De tódolos xeitos, agardo que non me vexas coma o teu faro, coma o teu norte, coma o teu guía. Coma un pioneiro, vale. Pero, por favor, non tomes ao pé da letra o que escribo dada a miña tendencia a empregar con asiduidade as comparacións e as hipérboles. O propio nome deste humilde recuncho da internet, como sutil metáfora dun desexo, exemplifica tal costume. Debes ir máis aló das palabras e tentar dar co significado que detrás delas se agocha, sen deterte nas formas. Desenvolve o teu pensamento abstracto con tanta procacidade como lle imprimes ás túas accións!

     Dito doutra maneira, e para entendérmonos: non cres que te excediches? Non se che iría un pouco a man, machiño?

     Atentamente,


Nuno Capucho



P.D.: Por certo, que fixeches co asfalto?




20 de mar. de 2011

DOS BENEFICIOS DA REDUCIÓN DA VELOCIDADE MÁXIMA PERMITIDA NA LITERATURA CONTEMPÓRANEA DE VIAXES


     Levamos un par de semanas co límite de 110 km/h en autoestradas e parentes en primeiro grao de afinidade, e resulta que o mundo non se detivo. Home, freou un chisco, unha migalla, un case nadiña, en particular para aqueles que antes xa circulabamos sen exceder o máximo da vía; porque para os gozaban de exención, a bula debe de seguir manténdose. Só así me explico que tamén agora, co pedal dereito pisado até onde se me permite, sigan adiantándome vehículos que inmediatamente desaparecen da miña vista. Ou, será que o meu velocímetro non furrula? Non haberá sancións tipificadas legalmente por voar tan a rentes do chan? Desde cando se autoriza o teletransporte, fóra de Star Trek?

     Non xulgo a eficacia da medida nin a súa vixencia temporal porque me faltan datos e para falar sen cancelas xa están os blogues mailas redes sociais. En calquera caso, ese chisco, esa migalla, ese case nadiña de recorte de rapidez nos desprazamentos incita, porén, esas olladas furtivas que todo condutor, por moito que se gabe da súa absoluta concentración na estrada, bota cara ao horizonte na busca dalgún curruncho descoñecido na paisaxe. E ese efecto que eu noto nos meus curtos traxectos debería de multiplicarse naqueles que nalgún momento gañan o pan relatando as súas viaxes.

     Explícome: Resulta que ando a planificar unha escapada a Lisboa para a vindeira Semana Santa. Seguindo os consellos de Valeria e de Mundinho, escollín prepararme coa lectura de “Viaje a Portugal” de Saramago pero, a estas alturas, con só 100 páxinas lidas, sinto unha fonda decepción. Que mágoa que, daquela, as comunicacións lusas xa evolucionaran tanto! Canto ben tería feito por este libro unha redución no límite de velocidade. Ou un sistema de cobro de peaxe trapalleiro... Para aclarar os motivos da miña desilusión, aí van unha serie de apreciacións:

a)       Cinco puntos en edición de peto significa que se trata dunha obra careira.

b)       Non comprendo o argumento que figura na cuberta, esa pretendida intención de describir “el auténtico rostro de una tierra inagotable”. Por que non especifica en que o é?

c)       600 páxinas poden parecer demasiadas. Un tocho que nin-diola. Pero, nelas, resúmese un país duns 90.000 km2, polo que, aplicando as matemáticas, en cada unha condénsanse uns 150 km2. Para entendernos, catro veces a extensión do concello da Coruña. A unhas 30 liñas por cara, se quixese salientar as virtudes da Torre de Hércules sen trocar de municipio, disporía de apenas 7 e media. Así que, esquécete de dar un paseo por Riazor. 

     Por iso digo que, se o periplo discorrese máis amodo, seguramente o collería a noite polo camiño sen encher as alforxas de tantos lugares, pero non lle quedaría máis remedio ca centrarse en cada un deles. Habería un oco para falar da natureza, das súas cores, das fervenzas, da xente, da gastronomía de cada rexión, dos entroidos de aquí e acolá... que sei eu. De todo! E non só de igrexas, capelas e ermidas. Porque, vaia co paradoxo José, que ti, precisamente ti, te deteñas exclusivamente nas marabillas da sacra arte cristiá portuguesa.

     En fin, creo que, aproveitando que estou chegando a Monçao, vou cruzar a fronteira.



13 de mar. de 2011

HISTORIAS DE CORREDOIRAS


     A primeira vez que Mundinho chegou tarde a unha relación non lle puido botar a culpa aos empregados de Correos como sucedeu no caso de Valeria*. Aquela mañá, preámbulo dunha tarde de festa de verán, non lle collía o pan no corpo. Miraba polas fiestras, asexaba desde as portas, pero o seu pai non aparecía. Incapaz de pousar o cu máis dun minuto, bulía dunha habitación a outra, atravesaba o corredor, paseaba pola cociña, da cociña metíase no rocho, que fas aí?, do rocho liscaba para o seu cuarto... Nin rastro. Mentres, na súa imaxinación engadíalle, ao aspecto de galán cinematográfico co pelo lambido coma caído no pingue do porco e ao barbeado, debutante, de desbotables bic e varon dandy paterno, tan furtivo coma inútil na práctica, a fachenda daquela chaqueta a estrear que debía cruzar o limiar dun intre a outro. Non aforraría esforzos por Maya. Mesmo se dispuña a empregar a totalidade dos cartos que lle dera a súa nai naquilo no que, segundo lle contaran, ela se encaprichara. A hora do xantar pasou, as croquetas de bacallau (ou eran os nervios?) chuzábanlle no estómago e, cando o sufrimento prolongado no tempo ameazaba con provocarlle insensibilidade, chegou. Encarnado coma as brasas. Laiándose coma decote de insoportables dores de cabeza. Coa única intención de deitarse na cama e sen a ansiada prenda.

     O balbordo posterior entre os seus proxenitores coñecíao de sobra, pero aquel día non lle preocupaba. Nada podía alterar o seu plan. E se nel figuraba unha chaqueta, vestiría unha. Así que recolleu a do seu pai do chan, ao pé do colgadoiro, aledouse por unha vez de imitarlle en algo (pero só na talla!), meteu os cartos no peto contrario ao do pano (non fora perdelos ao sacalo para asoarse) e botou a andar polas corredoiras cara ao seu destino. Apurando, pero controlando o paso para non suar. Unha vez na festa, había que actuar con rapidez. U-lo boneco vestido de mariñeiro, o do gorro e ollos azuis? Alí! Naquel posto ambulante! Co regalo xa nas mans, dispúxose a soltar lastre. Pero non puido. Coas présas non se decatara de que a chaqueta do seu pai tiña un furado do tamaño exacto para arruinalo. Sen tempo para reaccionar, sentiu como se un pesado rizón o ancorase ao chan: aquel pelo louro, o vestido azul, aqueles dedos coñecidos, de unllas pintadas de morado, que asiron o grumetiño de trapo... Outro patrón acababa de pagar. Outro barco recollía o palangre.

     Maldita sorte! A frustración mandouno de volta para o fogar. Tentou expulsar a súa rabia pateando canta pedra ía encontrando pero nada conseguía alivialo. Pasaban os camiños, a festa quedaba atrás e, a medida que a luz daquela tarde minguaba, medraba aínda máis a súa carraxe. Cego de ira, sen limpar a lama dos zapatos, dirixiuse cara á habitación dos seus pais. Coa chaqueta en alto, axitándoa, introducindo o puño polo buraco traidor e sen agardar a que erguese a cabeza da cama para saber que ocorría, repetiulle aquilo que tantas outras veces lle oíra berrar á súa nai:

     -Así foxen os cartos desta casa!




(Detalle de “Maya coa boneca” de Pablo Picasso)

Para ver o orixinal, preme na seguinte ligazón:



* VER A ENTRADA: DE COMO AS CORREDOIRAS NON INTERFERÍAN NAS RELACIÓNS SENTIMENTAIS E DA SÚA INFLUENCIA NAS COMUNICACIÓNS POSTAIS