22 de maio de 2011

HISTORIAS DE ESTRADAS



     -Rapaz, poderías premer o botón para que se poña en verde para os peóns?

     Mentres falaba, man sobre man e ambas as dúas sobre o caxato, o ancián acompañou a mirada cunha lixeira elevación do furabolos sinalándome que alí, alí debía sobar. Home, xuraría que xa o fixera pero, habituado a que transcorra tanto tempo até que se escoita o nome dunha rúa polo altofalante e a que o señor colorado supere a súa vergoña, tampouco apostaría unha unlla a que eu levara a razón. Ademais, distraérame ollando o tríptico que acababa de recoller na oficina de turismo. Así que, por educación e máis ca nada por se acaso, deille. Xirei a cabeza buscando a aprobación do vello pola miña boa acción pero sorprendino no medio dun sorriso que reprimiu ao sentirse descuberto. Non entendín a conto de que viña esa reacción, cousas da idade, pensei, e volvín ao folleto.

     Ignoro canto se moveu a agulla do reloxo, tan eternos son os segundos ao pé dun semáforo cando, de esguello, vin unha moza que cruzaba, sen agardar á cor verde, cara ao meu lado da estrada. Acenoulle aos coches a xeito de agradecemento por deterse, e pasou por entre o vello e eu, para despois desviarse e desaparecer definitivamente.

     -Esta xuventude, sempre ás présas...

     Como queira que, por natural instinto depredador, fun detrás dela un cacho coa vista, cando quixen recuperar a compostura e centrarme no papel que tiña diante, a miña ollada bateu novamente coa face do ancián. E, igual ca antes, cacheino rindo sibilinamente. Talvez para mandar a auga á súa torna (ou iso cría) pediume por segunda vez que premese o botón. Empezaba a amolarme.

     Un par de homes ensumidos en cadanseu chándal, un, dous, un, dous, inspirar, uuuufp, expirar, pfuuuu, partiron do meu carón, repetindo a manobra da rapaza, malia que os vehículos dunha e doutra banda (un camión de reparto de butano e unha furgoneta dunha empresa de instalacións eléctricas) frearon cunha dozura, para min, fóra do común.

     -Nin que non puidésedes agardar un minuto!

     Vale. Neste punto, o que lía sobre edificios do medievo e castelos enfeitizados, xa me importaba un carallo. Aqueloutra vella gloria atraía a miña atención. Como se el o soubese, ergueu o bastón por riba da cachola alén do rabo da boina, (non escordou o ombreiro, non) e seguiu protestando, cun aquel de teatralidade e sen parar de ensinarme a dentadura postiza.

     Sucedeu daquela que outra xente se puxo a cruzar, desde a beirarrúa contraria. Tamén desde a que eu ocupaba. E, con eles, a momia. Ao longo de tamaña odisea non deixou nin de mirar cara a min nin de soltar gargalladas espasmódicas. Cando, aleluia!, chegou ao seu destino, levantou o báculo e apuntou en dirección ao semáforo. Como se quixera avisarme de que xa non estaba en vermello.

     Pois non. Non era iso.



1 de abr. de 2011

DA VACA DE PANTOMIMA COMO ENTREMÉS NO QUE SE DISTINGUE UNHA HIPÓTESE DUNHA TEORÍA E DA IRREFUTABILIDADE DAS LEIS DA NATUREZA



PERSONAXES:

          FLÔRIÁN, sobriño de Valeria.

          NUNO CAPUCHO, amigo da súa tía.

          A VACA, animal metafórico.

     A acción transcorre en Galicia, na casa de Valeria. Nuno axuda a Florián cos seus deberes de física e química.

-o-

ACTO PRIMEIRO (E DERRADEIRO)

ESCENA I (E ÚNICA)

     Flôrián.- Que é unha hipótese?

     Nuno Capucho.- ...

     Flôrián.- En que se diferenza dunha teoría?

     Nuno.- ...

     Flôrián.- E dunha lei?

     Nuno.- (cos dedos furabolos e matapiollos da súa zurda frega por debaixo da ponte das gafas en clara actitude de pensamento profundo até que, por fin, se lle acende unha lámpada) Conteiche algunha vez a historia da casa da vaca?

     Flôrián.- (nega coa cabeza) Non.

     Nuno.- Hai anos, por motivos estritamente profesionais (chíscalle un ollo a Flôrián), víame na obriga de realizar certo traxecto por estrada a Santiago. Unha mañá, quedei atrapado nun xigantesco atasco. Colidiran dous quilómetros máis adiante unha furgoneta de reparto de pipas de xirasol a granel cun camión de galiñas que non respectara un stop. Como te podes imaxinar, as pitas puxéronse coma o quico

(N. do A.: neste intre, dado que o auditorio carece da sagacidade suficiente para comprender o hábil xogo de palabras, os infiltrados da compañía nas filas 3, 5 e 6 disimulan con risas contaxiosas).

     Nuno.- (prosegue) Total, que carrexaron nelas, de volta ás gaiolas, durante un par de horas. Daquela, durante a agarda, fixeime nela.

     Flôrián.- No que?

     Nuno.- Na vaca. (escóitase un “TACHÁN” de suspense). Unha suíza. Pinta, por suposto. Desas que, co Photoshop e o bote de pintura violeta, venden chocolate a esgalla. Fermosa. Leiteira, de seguro, a xulgar polo tamaño do ubre. Dispuña dunha ampla zona na que pacer diante da casa, un chalé de recente construción, cousa que certamente me sorprendeu. Pero algo máis raro aínda chamou a miña atención: permanecía absolutamente perena, sen mover nin o rabo para espantar as moscas. Coa cabeza ergueita, semellaba pasmada nun punto perdido no infinito. Xesús, (sobreactuando), era unha vaca de pantomima! Que magnífica reprodución dun bóvido ruminante! Mais, que facía alí?



     Flôrián.- Nuno...

     Nuno.- (orgulloso dos súa sabedoría xeográfica) Se o parque do Pasatempo de Betanzos o preside un león de pedra, por que á entrada de Compostela non pode haber un chalé cunha vaca falsa?

     Flôrián.- (lacónico) O que ti digas...

     Nuno.- Ben, obviamente desde aquela sempre desviaba a vista cara a aquel lugar e, curiosamente, achábaa cada mañá nunha esquina diferente da finca e coa herba segada coma polo mellor dos xardineiros dun estadio de fútbol. Pero como? (excedéndose de novo na súa actuación) Se era de mentira! De aí que elaborase unha hipótese: o animal cobraba vida e alimentábase pola noite e, coa chegada da alborada simplemente se detiña para que o admirasen. Non importa que che pareza que carece de sentido. O fundamental dunha hipótese é que funcione e que achegue unha explicación para unha realidade até ese intre indescifrable.

     Flôrián.- (irónico) Por que non cabe a posibilidade de que os propietarios se preocupasen de movela, claro...

     Nuno.- Boa observación! Tamén o pensei, pero o tempo pasaba e nunca conseguín albiscar os donos, como tampouco logrei que alguén me dese outro razoamento que cadrase mellor có meu con aquela situación. Así, (vitorioso) o calendario e a ausencia de contradicións transforman unha hipótese coma a miña nunha teoría.

     Flôrián.- (resignado) Ti gañas. Réndome. Pero onde deixaches a lei no teu conto?

     Nuno.- Aí quería chegar! Unha mañá boteina en falta. Desaparecera. Sen deixar rastro. E, sen ela, a herba medraba agora vizosa coma nun extenso prado de Nebraska.

     Flôrián.- Non contestaches á miña pregunta.

     Nuno.- Está claro! A vaca morrera. É lei de vida.


FIN



     Infiltrados das filas 3, 5 e 6.- (aplaudindo) Bravo! Bravíííííísimo! Outra, outra!


22 de mar. de 2011

DE COMO NON HAI QUE TOMARSE EN SERIO O NOME DOS BLOGUES ESPECIALMENTE SE FALAMOS DE “DESASFALTANDO CORREDOIRAS”


     Prezado amigo,

     Compañeiro. Colega. Irmán. Crack. Grazas de todo corazón polo teu apoio. De seguro, comprendes a fonda satisfacción que se apoderou de min ao saber, por fin, que non son o único que está farto de tanto piche e de tanta estrada inútil. A túa actitude demostra que os meus laios expresados a través do teclado do ordenador non navegan nos mares da soidade, senón que constitúen a manifestación dun sentimento que medra alén das catro esquinas da pantalla e o scroll do blogue.

     De tódolos xeitos, agardo que non me vexas coma o teu faro, coma o teu norte, coma o teu guía. Coma un pioneiro, vale. Pero, por favor, non tomes ao pé da letra o que escribo dada a miña tendencia a empregar con asiduidade as comparacións e as hipérboles. O propio nome deste humilde recuncho da internet, como sutil metáfora dun desexo, exemplifica tal costume. Debes ir máis aló das palabras e tentar dar co significado que detrás delas se agocha, sen deterte nas formas. Desenvolve o teu pensamento abstracto con tanta procacidade como lle imprimes ás túas accións!

     Dito doutra maneira, e para entendérmonos: non cres que te excediches? Non se che iría un pouco a man, machiño?

     Atentamente,


Nuno Capucho



P.D.: Por certo, que fixeches co asfalto?




20 de mar. de 2011

DOS BENEFICIOS DA REDUCIÓN DA VELOCIDADE MÁXIMA PERMITIDA NA LITERATURA CONTEMPÓRANEA DE VIAXES


     Levamos un par de semanas co límite de 110 km/h en autoestradas e parentes en primeiro grao de afinidade, e resulta que o mundo non se detivo. Home, freou un chisco, unha migalla, un case nadiña, en particular para aqueles que antes xa circulabamos sen exceder o máximo da vía; porque para os gozaban de exención, a bula debe de seguir manténdose. Só así me explico que tamén agora, co pedal dereito pisado até onde se me permite, sigan adiantándome vehículos que inmediatamente desaparecen da miña vista. Ou, será que o meu velocímetro non furrula? Non haberá sancións tipificadas legalmente por voar tan a rentes do chan? Desde cando se autoriza o teletransporte, fóra de Star Trek?

     Non xulgo a eficacia da medida nin a súa vixencia temporal porque me faltan datos e para falar sen cancelas xa están os blogues mailas redes sociais. En calquera caso, ese chisco, esa migalla, ese case nadiña de recorte de rapidez nos desprazamentos incita, porén, esas olladas furtivas que todo condutor, por moito que se gabe da súa absoluta concentración na estrada, bota cara ao horizonte na busca dalgún curruncho descoñecido na paisaxe. E ese efecto que eu noto nos meus curtos traxectos debería de multiplicarse naqueles que nalgún momento gañan o pan relatando as súas viaxes.

     Explícome: Resulta que ando a planificar unha escapada a Lisboa para a vindeira Semana Santa. Seguindo os consellos de Valeria e de Mundinho, escollín prepararme coa lectura de “Viaje a Portugal” de Saramago pero, a estas alturas, con só 100 páxinas lidas, sinto unha fonda decepción. Que mágoa que, daquela, as comunicacións lusas xa evolucionaran tanto! Canto ben tería feito por este libro unha redución no límite de velocidade. Ou un sistema de cobro de peaxe trapalleiro... Para aclarar os motivos da miña desilusión, aí van unha serie de apreciacións:

a)       Cinco puntos en edición de peto significa que se trata dunha obra careira.

b)       Non comprendo o argumento que figura na cuberta, esa pretendida intención de describir “el auténtico rostro de una tierra inagotable”. Por que non especifica en que o é?

c)       600 páxinas poden parecer demasiadas. Un tocho que nin-diola. Pero, nelas, resúmese un país duns 90.000 km2, polo que, aplicando as matemáticas, en cada unha condénsanse uns 150 km2. Para entendernos, catro veces a extensión do concello da Coruña. A unhas 30 liñas por cara, se quixese salientar as virtudes da Torre de Hércules sen trocar de municipio, disporía de apenas 7 e media. Así que, esquécete de dar un paseo por Riazor. 

     Por iso digo que, se o periplo discorrese máis amodo, seguramente o collería a noite polo camiño sen encher as alforxas de tantos lugares, pero non lle quedaría máis remedio ca centrarse en cada un deles. Habería un oco para falar da natureza, das súas cores, das fervenzas, da xente, da gastronomía de cada rexión, dos entroidos de aquí e acolá... que sei eu. De todo! E non só de igrexas, capelas e ermidas. Porque, vaia co paradoxo José, que ti, precisamente ti, te deteñas exclusivamente nas marabillas da sacra arte cristiá portuguesa.

     En fin, creo que, aproveitando que estou chegando a Monçao, vou cruzar a fronteira.